پیوند یک افتخار فرهنگی؛ از جایزه ابن سینا تا ثبت جهانی مکتب نگارگری کمالالدین بهزاد
انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان، همزمان با ثبت رسمی مکتب نگارگری کمالالدین بهزاد در فهرست میراث نامحسوس یونسکو، گزارش مراسم نخستین دورهی جایزه ابن سینا برای همکاری فرهنگها در خدمت صلح را بازنشر میکند. این مراسم در ۲ میزان ۱۳۹۷ در کابلِ آزاد برگزار شد و طی آن پروفسور مایکل بری، پژوهشگر برجستهی هنر اسلامی و مطالعات شرق، نخستین برندهی این جایزه اعلام شد.
پروفسور بری به دلیل کار گسترده و منسجم در شناسایی، گردآوری، مستندسازی و معرفی دوبارهی آثار بازماندهی کمالالدین بهزاد در مجموعههای آسیایی، اروپایی و آمریکایی برگزیده شد. تلاش او بخش مهمی از زمینهی نمایش این آثار در کابل و هرات را فراهم ساخت و به بازپیوند جامعهی افغانستان با یکی از بنیادیترین بخشهای میراث تصویری خود کمک کرد.
در این برنامه، مقامهای دولتی، سفیران و دیپلوماتهای خارجی، استادان دانشگاه، نویسندگان و فعالان جامعهی مدنی حضور داشتند. هدف از بنیانگذاری این جایزه، تقدیر از شخصیتها و نهادهایی اعلام شد که در تقویت رابطهٔ میان فرهنگها، گسترش گفتوگو و ترویج روشهای غیرخشونتآمیز برای حل منازعات نقش سازنده دارند.
در سخنان آغازین، دکتر داوود مرادیان، رئیس انستیتوت، تأکید کرد که چنین ابتکاراتی فضای تازهای برای تفاهم فرهنگی ایجاد میکند و بخش مهمی از مأموریت این نهاد در پاسداری از ارزشهای انسانی مشترک است. پس از او، دکتر رنگین دادفر سپنتا، مشاور پیشین امنیت ملی، با اشاره به شرایط پیچیدهی فرهنگی و سیاسی جهان امروز گفت که مشارکت فرهنگی یکی از پایدارترین ابزارها برای مقابله با جریانهایی است که حقوق بشر و برابری انسانی را تهدید میکنند.
زندهیاد رهنورد زریاب، نویسنده و پژوهشگر، نیز در سخنان خود به نقش تمدنهای شرقی در شکلگیری تاریخ فرهنگی جهان پرداخت و به چالشهایی اشاره کرد که میراثهای بومی امروز با آن روبهرو اند.
در پایان مراسم، پروفسور بری از جایگاه ادبیات فارسی، ظرافت هنر شرقی و اهمیت مکتب نگارگری بهزاد در تاریخ زیباییشناسی منطقه سخن گفت و دریافت این جایزه را مشوقی برای ادامهی پژوهشهای خود دانست. جایزه ابن سینا توسط دکتر سپنتا و سفیر فرانسه به او اهدا شد.
انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان این گزارش را در پیوند با ثبت جهانی مکتب نگارگری کمالالدین بهزاد بازنشر میکند و باور دارد که تلاشهای پژوهشی افراد همچون پروفسور بری بخشی از روندی است که امروز به رسمیت و اعتبار جهانی این مکتب انجامیده است.