انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان به تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶، برنامه «شب مولانا در واشنگتن» را در موزه انجیل در واشنگتن دی‌سی برگزار کرد. این برنامه که بخش فرهنگی سومین دور «واشنگتن دربار» بود، به مناسبت هشت‌صد و نزدهمین سالروز تولد مولانا جلال‌الدین محمد بلخی برگزار شد و پژوهشگران، نویسندگان، هنرمندان، موسیقی‌دانان و شماری از نمایندگان جوامع مختلف فرهنگی و دینی را گرد هم آورد. در این شب، موسیقی، ادبیات، حافظه تاریخی و گفت‌وگو در کنار هم قرار گرفتند تا میراث مولانا با پرسش‌های امروز در باره آزادی، مدارا، هم‌زیستی و پیوندهای انسانی ارتباط داده شود. 

برنامه با سخنرانی خوشامدگویی سفیر سید طیب جواد، سفیر پیشین افغانستان در ایالات متحده، بریتانیا و روسیه و عضو هیأت رهبری انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان، آغاز شد. پس از آن، گروه دف لس‌آنجلس نخستین اجرای موسیقی شب را اجرا کردند. 

بخش ادبی برنامه به رونمایی ترجمه فارسی کتاب «بازگشایی ذهن مسلمان؛ بازگشت به عقل، آزادی و مدارا» اثر مصطفی آکیول، پژوهشگر ارشد مرکز آزادی و رفاه جهانی در انستیتوت کاتو، اختصاص یافت. دکتر وحید گلرانی، استاد دانشگاه جورج‌تاون، این گفتگو را گردانندگی کرد. موضوعات اصلی کتاب، از عقل و آزادی تا مدارا و نوسازی اندیشه در جوامع مسلمان، بحث معاصر را در کنار میراث فکری و معنوی‌ای قرار داد که شب مولانا برای بزرگداشت آن برگزار شده بود. 

برنامه سپس به بخش دیگری از تاریخ دینی افغانستان پرداخت و فلم کوتاه «قبرستان یهودیان در هرات» به نمایش درآمد. این بخش، حضور تاریخی یهودیان در هرات را به یاد آورد و در میانه برنامه‌ای که بیشتر بر ادبیات و موسیقی استوار بود، مسئله حافظه تاریخی را نیز وارد کرد. 

سخنرانی اصلی شب را پروفیسور مایکل بری، از دانشگاه پرینستون و دانشگاه امریکایی افغانستان، ارائه کرد. حضور او به عنوان پژوهشگر تاریخ خاورمیانه، تمدن اسلامی، هنر و ادبیات فارسی، بستر تاریخی و فرهنگی‌ای را که مولانا از آن برخاسته بود، در مرکز برنامه قرار داد. به این ترتیب، شب مولانا تنها بزرگداشت یک شاعر نبود، بلکه یادآوری جهانی فکری، هنری و معنوی‌ای بود که بلخ و حوزه تمدنی فارسی بخشی از آن بوده‌اند. 

بخش بعدی برنامه به میراث فرهنگی هندوها و سیک‌های افغانستان اختصاص یافت و موکش پران و مسعود عمری به اجرای موسیقی پرداختند. حضور آنان، برنامه را از بزرگداشت یک چهره ادبی فراتر برد و به یادآوری بخشی از تنوع فرهنگی افغانستان تبدیل کرد؛ تنوعی که هندوها و سیک‌های افغانستان برای نسل‌ها بخشی از آن بوده‌اند.